تبليغاتX
desertification.blogfa.com
باد در مناطق صحرایی بویژه در زمین‌های سست و نرم موجب تشکیل شیارهای طولی و طویل می‌گردد که یاردانگ نامیده می‌شود. این نوع شیارها در جنوب دشت لوت دیده می‌شود. اشکال تپه هاي فرسايشي حاصل فرسايش بادي ياردانگهادرمناطق خشک دنيا ازقبيل ايران ,ايالات متحده ,چاد, مصرو پرو درسطح وسيعي گسترش يافته‌اند وفرايندهاي موجود تا حدي موردمطالعه قرارگرفته‌اند (احمدي 1377 ,Donald; 1977,Breed, 1989). درايران ياردانگ هاسطح وسيعي رادرلوت مرکزي پوشانيده است به طوري که 4 درصدکل بيابان لوت راشامل می‌‌شودواين سازندازنظرچينه شناسي دررديف پليوسن فوقاني وکواترنري تحتاني قرارمي گيرد (Krinsley ,1970) تحولات چاله لوت دردوران چهارم زمين شناسي واقع شده که دراين دوره عامل فرسايش بادي – آبي باعث تغيير حوزه واشکال مرفولوژي موجود درآن به خصوص ياردانگها گشته است (اشتوکلين ,يوان وهمکاران,1352) وعوامل اقليمي نيزدرپيداش عارضه‌ها موثر بوده است(Krinsley 1970و معتمد,1367). البته براساس مشاهدات ميداني وفسيلها درحدود چهل هزارسال قبل آب وهوائي منطقه مرطوب تر از امروزبوده است (معتمد,1367). درصورتي که اکنون اقليم منطقه فراخشک می‌‌باشد(ثابتي, 1368). باتوجه به وضعيت اقليمي خاص منطقه و زمين شناسي ياردانگ هاي بيابان لوت نياز به تحقيقات بيشتري است: براساس مطالعات به عمل آمده واحدهاي رسوبي منطقه به راحتي با استفاده ازتصاويرماهواره اي به روش تفسير چشمي قابل تفکيک وشناسائي است (برزگر,1363). ناهمواري هاواشکال فرسايش بادي ازجمله ياردانگها درمناطقي واقع هستندکه باد سرعت کافي براي بادکندگي وسايش داشته باشدکه در الگوي فرسايش بادي برخلاف فرسايش آبي حرکت مواد درهمه جهات امکان پذيراست (Donald ,1977). درنواحي بااقليم خشک و بادشديدو بسترمناسب فرسايش باعث ايجادشيارهاي به صورت آرايه هاي موازي می‌‌شودکه اين شيارها (دالانها) براثر افزايش فرسايش بادي-آبي گسترش می‌‌يابند. بدين نحوکه عامل رطوبت باعث نرمي وسستي سطح منطقه می‌‌گردد (احمدي, 1377). پس ازخشکيدگي به سهولت باکوچک‌ترين حرکت باد مواد برداشته می‌‌شود.درحد فاصل اين شيارها تپه هاي موازي ودوکي شکل ياردانگ‌ها هم جهت با باد غالب منطقه باقي می‌‌مانند: حالت دوکي شکل آن به نحوی عمل فرسايش فرسايش بادي مربوط می‌‌شودبه طوري که شيب روبه باد بيش از قسمت پشت به باد است وعموماياردانگهاي منطقه لوت براساس ابعاد و عامل فرسايش به دو رخساره تقسيم می‌‌گردند: ياردانگ هاي برزگ(کلوت) حاصل فرسايش آبي-بادي وياردانگ هاي کوچک (کلوتک)تحت تاثيرفرسايش بادي شکل گرفته است (احمدي,1377)
+ نوشته شده در  Sat 6 Jan 2007ساعت 10 AM  توسط حمزه  | 

انواع صحرا

 

  • صحراهای قطبی :
    این صحراها شامل نواحی وسیعی می‌باشند که بوسیله
    یخ پوشیده شده‌اند و به علت پایین بودن درجه حرارت و سرمای زیاد ناحیه خیلی خشک می‌باشند.

  • صحراهای توپوگرافی :
    صحراهایی هستند که کمی رطوبت آنها به علت دور بودن از
    اقیانوس‌ها و قرار گرفتن در مرکز قاره‌ها و یا وجود کوههای بلند و مرتفع که جلوی بادهای اصلی ناحیه را گرفته و از رسیدن رطوبت به این نواحی جلوگیری می‌کنند، می‌باشد. نمونه این نوع صحراها کویر مرکزی ایران می‌باشد.

  • صحراهای استوایی :
    این صحراها که به مراتب وسیعتر از صحراهای قطبی می‌باشند. در فاصله بین 15 تا 30 درجه شمال و جنوب
    خط استوا قرار دارند. به عنوان مثال می‌توان صحرای شمال آفریقا و صحرای عربستان را نام برد.


انواع صحرا

 


  • صحراهای قطبی :
    این صحراها شامل نواحی وسیعی می‌باشند که بوسیله
    یخ پوشیده شده‌اند و به علت پایین بودن درجه حرارت و سرمای زیاد ناحیه خیلی خشک می‌باشند.

  • صحراهای توپوگرافی :
    صحراهایی هستند که کمی رطوبت آنها به علت دور بودن از
    اقیانوس‌ها و قرار گرفتن در مرکز قاره‌ها و یا وجود کوههای بلند و مرتفع که جلوی بادهای اصلی ناحیه را گرفته و از رسیدن رطوبت به این نواحی جلوگیری می‌کنند، می‌باشد. نمونه این نوع صحراها کویر مرکزی ایران می‌باشد.

  • صحراهای استوایی :
    این صحراها که به مراتب وسیعتر از صحراهای قطبی می‌باشند. در فاصله بین 15 تا 30 درجه شمال و جنوب
    خط استوا قرار دارند. به عنوان مثال می‌توان صحرای شمال آفریقا و صحرای عربستان را نام برد.

تخریب در صحراها

تخریب شیمیایی در صحراها به علت کمی رطوبت بندرت انجام می‌گیرد. از این جهت بیشتر قطعات و ذرات کانی‌ها و همچنین سنگ‌ها در صحراها دستخوش تغییرات شیمیایی نشده‌اند. از انواع تخریب‌های فیزیکی که در صحراها انجام می‌گیرد، می‌توان عمل نیروی ثقل (گرانشی) ، انرژی باد و تغییرات درجه حرارت را نام برد که از جمله عوامل موثر در تخریب مکانیکی می‌باشند. تغییرات درجه حرارت سبب انبساط و انقباض سنگ‌ها شده و باعث تخریب آنها می‌گردد. عدم وجود پوشش گیاهی در صحراها موجب می‌شود که مواد حاصل از تخریب بوسیله باد به سهولت جابجا و پراکنده شود.

تصویر


آبها در صحرا

مقدار آبهای جاری در صحراها بسیار کم است ولی بارانهای اتفاقی اغلب بصورت رگبار نازل می‌شود. در نواحی خشک به علت کمی پوشش گیاهی مقدار آبی که در سطح زمین جریان می‌یابد نسبت به مناطق دیگر با پوشش گیاهی زیاد با باران مشابه خیلی بیشتر است و در نتیجه هر چند که مقدار این آبها نیز کم باشد در تخریب ، حمل و نقل و رسوبگذاری در صحراها نقش مهمی دارد.
در صحراها ممکن است رودخانه‌های کمی جاری می‌باشند که از نقاط مرطوب منشا گرفته و از صحراها عبور می‌کنند، ولی اکثر این رودخانه‌ها به حوضه‌های داخلی ریخته و وارد دریا نمی‌شوند.

+ نوشته شده در  Sat 6 Jan 2007ساعت 10 AM  توسط حمزه  |